Hoe ziet een octopus de wereld?

Hier is een van de beste raadsels uit de biologie: de octopus, een meester in kleurveranderende camouflage, is vrijwel zeker kleurenblind. Met één soort fotoreceptor zou hij de wereld in theorie in grijstinten moeten zien, en toch smelt hij foutloos samen met gekleurd koraal. Zijn truc is het lezen van de polarisatie van licht, een verborgen laag van de visuele wereld die wij niet kunnen bereiken. Kleurenblind in de klassieke zin, maar uiterst gevoelig voor gepolariseerd licht en voor helderheid en contrast. (Er zijn aanwijzingen dat hij chromatische onscherpte benut om kleur af te leiden.)

Kleurenblind in de klassieke zin, maar uiterst gevoelig voor gepolariseerd licht en voor helderheid en contrast. (Er zijn aanwijzingen dat hij chromatische onscherpte benut om kleur af te leiden.) Monochromaat (één enkele fotoreceptor) + gevoeligheid voor polarisatie

Zijn ogen onderscheiden ongeveer 6 cycli per graad (20/130), terwijl een mens rond de 60 cpd (20/20) komt. Zijn gezichtsveld beslaat ongeveer 320°.

Zijn ogen onderscheiden ongeveer 6 cycli per graad tegenover jouw 60, dus een gezicht moet zo'n 10 keer dichterbij zijn voordat het het detail ziet dat jij ziet. Je silhouet en je beweging komen helder aan; je gezichtsuitdrukking niet.

Uitstekend contrastzicht bij weinig licht.

Ziet gepolariseerd licht. De huid detecteert misschien ook licht. De horizontale pupil houdt de horizon scherp. Eén intrigerend idee stelt dat een octopus benut hoe zijn eigenaardig gevormde pupil licht uitsmeert tot gekleurde franjes, en die waas leest om de tint af te leiden zonder echte kleurkegels. Het zou een handige tussenoplossing zijn voor het hebben van slechts één receptor.

Een octopus ziet ongeveer 20/130 tegenover jouw 20/20 en, in de gewone zin, helemaal geen kleur. Wel neemt hij de polarisatie van licht waar, een heel kanaal aan informatie dat jouw ogen simpelweg weggooien.